De speurtocht naar de fundamenten van het universum: elementaire deeltjes na de ontdekking van Brout-Englert-Higgs deeltje

maandag 23 oktober 2017 om 14.00
Vorming
Organisatie: 
Universiteit Gent ism Koksijde
Prijs: 
30 euro per persoon voor de hele lessenreeks
Duur: 
ca. 120 min.

Faculteit Wetenschappen, vakgroep Fyica en Sterrenkunde - Prof. Dirk Ryckbosh

Tussen 1911, de ontdekking van de atoomkern, en 2012, de ontdekking van het Brout-Englert-Higgs deeltje, ligt bijna precies een eeuw van gericht onderzoek naar de kleinste bestanddelen van de materie. In die honderd jaar werden tientallen zogenaamde “elementaire” deeltjes ontdekt, met de meest exotische namen en eigenschappen. Later bleken de meeste van die deeltjes allesbehalve “elementair” te zijn, maar te bestaan uit nog kleinere deeltjes. Met de ontdekking van het Brout-Englert-Higgs deeltje in CERN in 2012 werd, althans volgens de pers, het laatste ontbrekende deel van de deeltjesfysica gevonden. Hoog tijd om eens goed te kijken naar al die deeltjes.

Welke deeltjes kennen we nu eigenlijk? Hoe werken die samen om het hele heelal te vormen? En hebben we nu echt de meest elementaire bestanddelen van ons universum gevonden? In drie lezingen, en zonder een enkele formule (behalve E=mc2), kijken we naar de microscopische wereld van de deeltjes.

We vertrekken telkens vanuit een historisch perspectief, en schetsen hoe de ontdekkingen op en uit elkaar volgden. Het moderne beeld van de subatomaire wereld wordt op een niet-technische manier uitgelegd. Er is aandacht voor de rol van de UGentonderzoekers in dit verhaal. Daarnaast wordt ook gekeken naar de kostprijs van dit onderzoek, dat het begrip “Big Science” lanceerde. Hoeveel kosten die experimenten nu eigenlijk? En wat is het nut van al dat onderzoek? Welke toepassingen kunnen we verwachten van de elementaire deeltjes?

23 OKTOBER 2017: EN WAT MET DE OVERIGE 96%?

Hoe goed we de wereld van de elementaire deeltjes ook menen te kennen, dit is niet het einde van het verhaal. We weten dat al deze deeltjes samen slechts 4% van het heelal uitmaken. Alle sterren, planeten, gas, ... vormen slechts een miniem deel van het universum. Wat is de rest dan? (donkere materie en donkere energie) Hoe weten we dit eigenlijk?

De afgelopen decennia is er een duidelijk verband ontstaan tussen de kosmologie, de studie van het heelal op de allergrootste schaal, en de wereld van de elementaire deeltjes. Inzichten in het ene domein hebben geleid tot ontdekking in het andere, en omgekeerd. Hoe moeten we ons dat verband voorstellen?

Delen